میلگرد یکی از مهمترین اجزای سازههای بتنی است و نقشی کلیدی در افزایش مقاومت کششی سازهها دارد. اما وقتی صحبت از خاموتگذاری به میان میآید، انتخاب میلگرد مناسب برای خاموت اهمیت ویژهای پیدا میکند. خاموتها نقش نگهدارنده میلگردهای طولی در ستونها و تیرها را دارند و برای کنترل نیروهای برشی و جلوگیری از کمانش میلگردهای اصلی بهکار میروند. بنابراین، انتخاب درست نوع میلگرد برای خاموت میتواند بر عملکرد سازه تأثیر مستقیم داشته باشد.
در این مقاله بهطور کامل و با زبانی ساده و حرفهای توضیح میدهیم که برای خاموت از چه میلگردی استفاده میشود، چه ویژگیهایی باید داشته باشد، انواع میلگرد مورد استفاده در خاموتگذاری کداماند و چگونه باید آنها را انتخاب و استفاده کرد.
برای مشاهده محصولات بیشتر کلیک کنید: میلگرد a1
میلگرد چیست و چه نقشی در خاموتگذاری دارد؟
میلگرد یا آرماتور، مقطع فولادی است که برای افزایش مقاومت کششی در سازههای بتنآرمه بهکار میرود. بتن در برابر فشار بسیار مقاوم است اما در برابر کشش ضعیف عمل میکند. به همین دلیل از میلگرد در کنار بتن استفاده میشود تا تعادل سازه حفظ شود.
خاموت چیست؟
خاموت نوعی میلگرد خمشده است که بهشکل مربع، مستطیل یا حلقوی در اطراف میلگردهای اصلی قرار میگیرد. خاموتها در ستونها و تیرها کاربرد دارند و برای جلوگیری از کمانش، افزایش پایداری و مهار نیروهای جانبی و برشی استفاده میشوند.
نقش میلگرد در خاموتگذاری
در خاموتگذاری، میلگردهایی با قطر کمتر نسبت به میلگردهای اصلی استفاده میشود. این میلگردها باید قابلیت شکلپذیری بالا، جوشپذیری مناسب و مقاومت لازم در برابر نیروهای داخلی را داشته باشند.
برای مشاهده محصولات بیشتر کلیک کنید: میلگرد a2
برای خاموت از چه میلگردی استفاده می شود؟
انتخاب نوع میلگرد برای خاموت
بهطور کلی، برای ساخت خاموت از میلگرد ساده A1 یا میلگرد آجدار A2 با قطر پایین استفاده میشود. این میلگردها به دلیل انعطافپذیری بالا و قابلیت خم شدن مناسب، برای شکلگیری فرم خاموت بسیار ایدهآل هستند.
- میلگرد ساده A1
- ظاهر: بدون آج، صاف
- انعطافپذیری: بالا
- مقاومت کششی: پایینتر نسبت به میلگردهای آجدار
- مزیت اصلی: خمکاری راحت و بدون شکست
برای مشاهده محصولات بیشتر کلیک کنید: میلگرد a3
- میلگرد آجدار A2
- ظاهر: دارای آجهای عرضی و طولی
- انعطافپذیری: مناسب
- مقاومت کششی: بالاتر از A1
- مزیت: ایجاد چسبندگی بهتر با بتن
قطر مناسب میلگرد برای خاموت
میلگردهای مورد استفاده برای خاموت معمولاً قطر 6، 8 یا 10 میلیمتر دارند. انتخاب قطر به نوع عضو سازهای، ابعاد تیر یا ستون و بارهای وارده بستگی دارد.
برای مشاهده محصولات بیشتر کلیک کنید: میلگرد a4
مقایسه میلگرد های مناسب برای خاموت
در انتخاب میلگرد مناسب برای خاموتگذاری، شناخت ویژگیهای فنی و رفتاری هر نوع میلگرد اهمیت زیادی دارد. مقایسه میلگردهای مناسب برای خاموت به ما کمک میکند تا با توجه به نیاز پروژه، گزینهای را انتخاب کنیم که هم عملکرد مطلوبی داشته باشد و هم اجرای آن آسانتر باشد.
میلگرد ساده A1 یکی از رایجترین گزینهها برای خاموتگذاری است. این نوع میلگرد فاقد آج بوده و سطحی صاف دارد. مزیت اصلی آن، انعطافپذیری بالا و خمکاری آسان است که اجرای سریع و دقیق خاموت را ممکن میسازد. همچنین برای پروژههایی که نیاز به شکلدهی پیچیده دارند، انتخاب مناسبی است. مقاومت کششی آن در حدود 230 مگاپاسکال است و برای خاموتهایی با باربری سبک تا متوسط کاربرد دارد.
در مقابل، میلگرد آجدار A2 که دارای آجهای عرضی و طولی است، چسبندگی بهتری با بتن ایجاد میکند و مقاومت کششی بالاتری نسبت به A1 دارد (حدود 340 مگاپاسکال). این میلگرد نیز در خاموتگذاری بهویژه در مناطق با لرزش بالا یا بارهای برشی بیشتر کاربرد دارد. گرچه خمکاری آن کمی سختتر است، اما عملکرد نهایی آن در سازه قویتر خواهد بود.
در این مقایسه، میلگرد A3 بهدلیل ترد بودن و مقاومت بالا در برابر خمکاری، گزینه مناسبی برای خاموتگذاری نیست و استفاده از آن ممکن است منجر به ترک یا شکست در هنگام شکلدهی شود.
بنابراین، بسته به شرایط سازهای، استفاده از میلگرد A1 برای سرعت و سهولت، یا A2 برای استحکام بیشتر توصیه میشود.
چرا از میلگرد A3 برای خاموت استفاده نمیشود؟
میلگرد A3 دارای مقاومت کششی بالا و قابلیت جوشپذیری ضعیفتری است. همچنین شکلپذیری پایینی دارد و در برابر خم شدن مقاومت زیادی نشان میدهد. این ویژگیها باعث میشوند که در هنگام خمکاری دچار ترک یا شکست شود. به همین دلیل میلگرد A3 برای ساخت خاموت مناسب نیست و نباید برای این منظور استفاده شود.
نکات مهم در انتخاب میلگرد برای خاموتگذاری
-
انعطافپذیری در اولویت است
خاموت باید در اشکال مختلف خم شود؛ بنابراین میلگرد انتخابی باید انعطافپذیر و بدون تردی باشد.
-
قطر مناسب میلگرد
قطر میلگرد نباید زیاد باشد که خمکاری آن سخت شود، و نه آنقدر نازک که مقاومت لازم را نداشته باشد.
-
توجه به استاندارد ساخت
میلگرد مورد استفاده باید مطابق استاندارد ملی ایران یا استانداردهای بینالمللی مثل ASTM یا BS تولید شده باشد.
-
جوشپذیری
در برخی موارد خاموتها نیاز به اتصال با جوش دارند، بنابراین جوشپذیری میلگرد اهمیت پیدا میکند.
مراحل ساخت خاموت با میلگرد
ساخت خاموت فرایندی نسبتاً ساده اما دقیق است. مراحل آن بهصورت زیر است:
- اندازهگیری طول مناسب میلگرد براساس ابعاد ستون یا تیر
- برش میلگرد با قیچی یا دستگاه برش دستی
- خمکاری در زوایای ۹۰ درجه یا گرد بسته با استفاده از دستگاه خاموتزن یا بهصورت دستی
- قرار دادن خاموتها در فواصل مشخص در قالب بتن
- بستن میلگردهای اصلی با خاموت به کمک سیم آرماتوربندی
کاربرد خاموت در اعضای مختلف سازهای
- ستونها
در ستونها خاموتها بهصورت منظم در فواصل کم بسته میشوند تا میلگردهای طولی را مهار کنند و از کمانش جلوگیری شود.
- تیرها
خاموتها در ناحیه برشی تیر نقش اصلی را ایفا میکنند و مانع ترکخوردگی و شکست ناگهانی میشوند.
- فونداسیون
در برخی فونداسیونها نیز از خاموت برای اتصال مشهای فولادی استفاده میشود.
انواع خاموت و شکلهای آن
خاموتها میتوانند اشکال مختلفی داشته باشند که بهصورت دستی یا با دستگاه تولید میشوند. رایجترین انواع خاموت عبارتاند از:
- خاموت ساده (مربع یا مستطیل شکل)
- خاموت سنجاقی (بههمراه میلههای مهاری)
- خاموت مارپیچی (برای ستونهای گرد)
- خاموت بسته و باز (براساس نیاز اجرایی)
سوالات متداول
آیا میتوان از میلگرد A3 برای خاموت استفاده کرد؟
خیر، میلگرد A3 بهدلیل سختی و شکنندگی، گزینه مناسبی برای خاموت نیست.
بهترین قطر میلگرد برای خاموت چیست؟
برای اکثر پروژهها میلگرد 8 یا 10 میلیمتر مناسب است، اما در پروژههای سبک ممکن است از میلگرد 6 نیز استفاده شود.
تفاوت میلگرد ساده و آجدار در خاموتگذاری چیست؟
میلگرد ساده (A1) برای خمکاری راحتتر است اما چسبندگی کمتری دارد؛ در حالی که میلگرد آجدار (A2) چسبندگی بالاتر ولی خمکاری سختتری دارد.
جمعبندی
برای داشتن سازهای مستحکم و استاندارد، استفاده از میلگرد مناسب برای خاموتگذاری ضروری است. معمولاً میلگرد ساده A1 یا میلگرد آجدار A2 با قطرهای 6 تا 10 میلیمتر برای این کار توصیه میشود. این میلگردها هم انعطافپذیری خوبی دارند و هم عملکرد مناسبی در برابر نیروهای برشی ارائه میدهند. بهیاد داشته باشید که استفاده از میلگرد نامناسب نهتنها عمر سازه را کاهش میدهد، بلکه خطرات جدی در پی دارد.
اگر در حال اجرای پروژه ساختمانی هستید و بهدنبال خرید میلگرد مناسب برای خاموت هستید، همین حالا با مشاوران ما تماس بگیرید یا از فروشگاه آنلاین دیدن کنید تا بهترین برندها را با ضمانت اصالت تهیه کنید. همچنین اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بپرسید تا راهنماییتان کنیم.